محمد بن يوسف الهروي
7
بحر الجواهر ( معجم الطب الطبيعي )
بحر الجواهر : كه اين كتاب حاضر است . عين الحياة : كه در مقويات حرارت غريزي مىباشد وبه نام « المعمرة » در كتابخانه آستان قدس رضوى - سلام الله عليه - به ثبت رسيده وعكسي از نسخه آن در آرشيو موسسه احياء طب طبيعي موجود است ومؤلف در همين كتاب بحر الجواهر از اين رساله ياد كرده است . جواهر اللغة : كه كتابي در لغات طبي است وبسيار مشابه بحر الجواهر وحتى در همين حجم مىباشد وچندان فرقى با آن ندارد . حل الأسامي : كه اين هم رسالهيى مختصر در لغات طبي است ونسخه منحصر به فرد آن در آرشيو موسسه احياء طب طبيعي مىباشد . البتة با توجه به اينكه تأليف كتاب بحر الجواهر در سنه 938 به پايان رسيده وأكثر كتبي كه به يوسف به محمد هروى نسبت داده مىشود در أواخر قرن 10 وابتداى قرن 11 مىباشد به احتمال قوى آنها بايد پدر وپسر بوده باشند . نسخههاى مورد استفاده در تصحيح نسخههاى خطى وچاپى اين كتاب بسيار زياد ومتفاوت با يكديگر بوده اما پس از بررسى 2 نسخه به عنوان أصل قرار گرفته شود واز باقي نسخ نيز در تصحيح كتاب به صورت موردى استفاده به عمل آمد . 1 - نسخه خطى از أواخر قرن 10 هجرى در 620 نسخه كه شايد قديمىترين نسخه موجود باشد كه در كتابخانه مؤسسه احياء طب طبيعي نگهدارى مىشود . اين كتاب از ابتدأ يك برگ افتادگى دارد . 2 - نسخه چاپ سنگى تهران كه به امر آقا سيد رضى حكيم باشى در تهران سنه 1288 به چاپ رسيده است مجموع صفحات ابن نسخه 382 صفحه مىباشد . اكنون كه اين كتاب ، پس از مقابله واصلاح اغلاط تايپى ونيز تحقيق وتصحيح متن وويرايش متن به عرصه علم وتحقيق قدم مىنهد اميدواريم بتواند رضايت خاطر خوانندگان عزيز را فرآهم نمايد . مؤسسة احياء طب طبيعي